Het belang van een absolute risico-presentatie volgens de FDA

Relatieve effectiviteit is zoals het woord al zegt slechts relatief. Dat betekent dat dat alleen maar gaat om een vergelijking van de effectiviteit van een vaccin met een ander vaccin of een placebo.

Het gaat daarbij om een vergelijking tussen twee risico’s (zie Box 3).

Relatieve effectiviteit is zoals het woord al zegt slechts relatief. Dat betekent dat dat alleen maar gaat om een vergelijking van de effectiviteit van een vaccin met een ander vaccin of een placebo.

“Patiënten worden onnodig beïnvloed wanneer risico-informatie wordt gepresenteerd met een relatieve risicobenadering.”

– Handleiding FDA

Een relatieve effectiviteit kan een hoog cijfer opleveren, ook als maar weinig mensen er baat bij hebben.

Als er bijvoorbeeld maar 1 op de 100 baat hebben bij een behandeling, kan dit toch nog een grote relatieve effectiviteit opleveren. Als in de placebogroep maar 0 mensen profijt hebben gehad van de behandeling (met de placebo) betekent dit toch nog een relatieve effectiviteit van 100%. Ondanks het feit dat het voor 99 van de 100 mensen geen zin had om de behandeling te ondergaan.

Relatieve risico’s kunnen […] de perceptie van het verschil overdrijven en dit is vooral het geval wanneer de absolute risico’s zeer klein zijn.

Dick Bijl spreekt bij het gebruik van de relatieve maatstaf (door de directeur van Pfizer in het tv-programma Nieuwsuur) van “pure marketing bedrijven” en een “verkooptruc“.

Als je meer wilt weten over het verschil tussen de de relatieve en absolute effectiviteit heb je misschien wat aan een artikel en een video op de website van het televisieprogramma Radar.

Communiceren van Risico’s en Voordelen Een Op Bewijs Gebaseerde Gebruikers Handleiding
Bron: FDA

Een handleiding van de FDA zegt ver het rapporteren van relatieve of absolute risico’s:

“Omdat het niet mogelijk is het laatste uit het eerste af te leiden, zijn absolute risico’s altijd informatiever. Een verdubbeling van een risico betekent heel iets anders als dat van 10% naar 20% gaat of van 0,001% naar 0,002%.16 Zelfs als ze dezelfde informatie bevatten, kunnen verschillende samenvattingen verschillende perspectieven benadrukken, waardoor de keuze vertekend wordt.”

De FDA benadrukt het belang van een aanpak die gebaseerd is op wetenschappelijk bewijs:

“Hoe informatie te presenteren is een belangrijke keuze voor informatieverstrekkers die zorgvuldig moet worden gemaakt met behulp van een op bewijs gebaseerde aanpak.”

Bron: Communicating Risks and Benefits: An Evidence-Based User’s Guide | FDA, FDA, geraadpleegd op 5 oktober 2021

Dit leidt tot dit advies:

Geef absolute risico’s, niet alleen relatieve risico’s. Patiënten worden onnodig beïnvloed wanneer risico-informatie wordt gepresenteerd met een relatieve risicobenadering; dit kan leiden tot suboptimale beslissingen. Een absolute risico-presentatie moet daarom worden gebruikt.

Bron: Communicating Risks and Benefits: An Evidence-Based User’s Guide | FDA, FDA, geraadpleegd op 5 oktober 2021

Meer


Dit artikel is onderdeel van: