Context

Bijgewerkt op 7 juli 2020

Zonder context kun je geen betekenis geven aan feiten. Kale cijfers zonder context kunnen iets suggereren wat in de context van andere cijfers geen enkele grond meer kent.

Het Duits Netwerk voor Evidence-based Geneeskunde stelt dat de media ons elke dag kale cijfers “op een beangstigende manier” voorschotelen door niet het hele verhaal te vertellen. Het netwerk vat het zo samen:

De berichtgeving in de media [houdt] op geen enkele manier rekening met de criteria die wij eisen voor evidence-based risicocommunicatie.


Wereldwijde sterfte

COVID-19

  • Op 5 juni 2020 worden er bijna 400.000 doden toegeschreven aan SARS-CoV-2 waarvan de mediane leeftijd 80 jaar is.
  • 1,6% van het totaal aantal mensen dat tot die datum is overleden dit jaar, is overleden met COVID-19.

Totale sterfte

  • Tussen 1 januari 2020 en 5 juni 2020 zijn wereldwijd er meer dan 25.000.000 mensen overleden.

Andere doodsoorzaken

  • Daarvan zijn er in die periode 3.520.000 gestorven door kanker (14% van het totaal) en
  • 459.000 door zelfdodingen.
  • Elk jaar sterven er wereldwijd 2,6 miljoen mensen aan infecties van de luchtwegen.

Griep

  • Volgens de WHO sterven er jaarlijks tot 650.000 mensen aan de griep.

Nederlandse sterfte

Griep

  • In Nederland sterven er elk influenzaseizoen gemiddeld 1.400 tot 2.700 mensen aan de griep.
  • in het griepseizoen 2014/2015 kwamen naar schatting 8.600 mensen te overlijden aan influenza.

Het griepseizoen 2017/2018

  • In 2017/2018 zijn naar schatting 9.400 mensen overleden aan griep.
  • Als je uitgaat van een duur van de epidemie van 14 weken dan zijn dat gemiddeld 671 sterfgevallen per week, 95 per dag.
  • De piek van sterfte wordt in 2018 waargenomen in week 10 van 2018. In die week sterven er 4.049 mensen waarvan 1.189 sterfgevallen worden geregistreerd als oversterfte.

Andere ziekten in Nederland

  • Jaarlijks overlijden er in Nederland meer dan 150.000 mensen.
  • Daarvan overlijden er ongeveer 47.000 mensen aan kanker, 128 per dag.
  • 14.000 mensen overlijden elk jaar aan ziekten aan ademhalingsorganen.

Wereldwijde besmettingen

Coronavirussen

  • Coronavirussen zijn niet nieuw: er zijn er ongeveer 100 bekend.
  • Van deze virussen zijn er 4 veel voorkomend. Deze coronavirussen veroorzaken wereldwijd jaarlijks miljoenen gevallen van verkoudheid.

Nieuw

  • Coronavirussen muteren, wat betekent dat ze veranderen.
  • Hoewel mensen levenslange immuniteit krijgen na besmetting door een coronavirus en het ook een gedeeltelijke immuniteit geeft voor andere coronavirussen, kunnen ze nog wel besmet worden door een ander of nieuw coronavirus.

Immuniteit

  • Doordat coronavirussen zo algemeen zijn, heeft een groot deel van de mensen immuniteit opgebouwd.
  • Infectiecijfers van deze coronavirussen variëren van 2,8% tot 26%.

Griepbesmettingen in de wereld

  • Volgens de WHO zijn er elk jaar wereldwijd naar schatting 1 miljard gevallen van griepbesmettingen.

Griepbesmettingen in Nederland

In het seizoen 2017/2018 worden er in Nederland naar schatting:

  • 900.000 mensen door het influenzavirus geveld,
  • zijn ziekenhuizen volgens de media “overbelast“,
  • koppen kranten “Ziekenhuizen puilen uit van de grieppatiënten” en
  • moeten er 16.000 mensen worden opgenomen “vanwege complicaties van influenza, meestal longontsteking”:

“In de media [verschijnen] berichten over zwaarbelaste huisartsen en ziekenhuizen die het zorgaanbod niet langer [aankunnen], met afdelingen Spoedeisende Hulp die de deuren tijdelijk [sluiten], of uitstel van geplande opnames en operaties.”


De definitie van pandemie

  • In 2009 heeft de WHO haar definitie van “pandemie” aangepast:
  • enorme aantallen doden” werd toen uit die definitie geschrapt.
  • Sindsdien kan elke jaarlijkse seizoensgriepepidemie tot een pandemie uitgeroepen worden.

Dit is een citaat uit de oude definitie:

Een grieppandemie ontstaat wanneer er een nieuw griepvirus opduikt waartegen de menselijke bevolking geen immuniteit heeft, met als gevolg verschillende, gelijktijdige epidemieën over de hele wereld met enorme aantallen doden en ziekten.

Dit citaat komt uit de nieuwe definitie:

Pandemieën kunnen zowel mild als ernstig zijn in ziekte en sterfte die ze veroorzaken.